Tarixiy artefaktlar
kolleksiyasi
Qashqadaryo hududidan topilgan noyob tarixiy artefaktlar bilan tanishing
Qadimgi devor freskalari
Qashqadaryo hududida qadimgi freskalar ham topilgan. Bu rasmlar devorlarga chizilgan bo‘lib, qadimgi hayot sahnalarini aks ettiradi. Ularda odamlar, hayvonlar va diniy marosimlar tasvirlangan.
Ko‘k Gumbaz ichki bezaklari
Ko‘k Gumbaz masjidining ichki qismi murakkab naqshlar bilan bezatilgan. Bu yerda geometrik shakllar, gul naqshlari va yozuvlar birgalikda ishlatilgan. Naqshlar gumbaz ostida mukammal simmetriya asosida joylashtirilgan bo‘lib, bu insonda hayrat uyg‘otadi.
Dorut Tilovat yozuv va ornamentlari
Dorut Tilovat majmuasida naqshlar bilan bir qatorda Qur’on oyatlari asosida ishlangan kalligrafik yozuvlar ham mavjud. Bu yozuvlar naqsh bilan uyg‘unlashib ketgan bo‘lib, diniy va estetik qiymatga ega. Har bir bezak noziklik bilan ishlangan va san’atning yuqori darajasini ko‘rsatadi.
Oqsaroy koshin naqshlari (Shahrisabz)
Shahrisabzdagi Oqsaroy saroyi devorlarida ishlatilgan koshin naqshlari Temuriylar davri san’atining eng yuqori namunalaridan biri hisoblanadi. Bu naqshlar murakkab geometrik shakllar, yulduzsimon kompozitsiyalar va arabeska uslubida yaratilgan. Ustalar ko‘k, oq va turkuaz ranglardan keng foydalangan. Naqshlar nafaqat bezak, balki falsafiy ma’noga ega bo‘lib, cheksizlik va uyg‘unlikni ifodalaydi.
Shamsiddin Kulol maqbarasi
Bu maqbara XIV asrda qurilgan bo‘lib, u mashhur sufiy olim Shamsiddin Kulol sharafiga bunyod etilgan. Qurilish jihatdan bu inshoot sodda, ammo nafis arxitekturaga ega. Ichkarida marmar qabrtoshlar va diniy yozuvlar mavjud. Bu joy Temuriylar davrida muqaddas maskan sifatida e’zozlangan.
Dorus Saodat majmuasi
Dorus Saodat — Temuriylar sulolasi uchun qurilgan maqbara majmuasi hisoblanadi. Bu yerda Amir Temurning o‘g‘illari va yaqin qarindoshlari dafn etilgan. Majmua katta hovli, maqbaralar va diniy binolardan iborat. Qurilishda pishiq g‘isht, marmar va koshin ishlatilgan. Bu majmua Temuriylar davrida hukmdorlar uchun maxsus qurilgan dafn maskani sifatida katta ahamiyatga ega bo‘lgan.
Dorut Tilovat majmuasi
Dorut Tilovat — bu XIV–XV asrlarga oid yirik diniy va me’moriy majmua. Bu yerda maqbaralar, masjid va madrasalar bir butun kompleks sifatida qurilgan. Majmuaning markazida mashhur Ko‘k gumbaz masjidi joylashgan. Bu masjid katta moviy gumbazi bilan ajralib turadi. Majmua Shamsuddin Kulol qabri atrofida shakllangan. Ichki bezaklarda ganch o‘ymakorligi, muqarnas uslubi va Qur’on yozuvlari keng qo‘llangan.
Qadimgi yozuvlar va bitiklar
Tosh va sopolga yozilgan Sug‘d yozuvi namunalarini o‘z ichiga oladi Til va madaniyatni o‘rganishda muhim
Zargarlik buyumlari
Oltin, kumush va bronzadan yasalgan Ayollar bezagi sifatida ishlatilgan O‘sha davr san’at darajasini ko‘rsatadi
Qadimgi qurollar (temir davri)
Nayza, qilich va pichoqlar topilgan Harbiy hayot va mudofaa tizimini ko‘rsatadi Ilk temir davriga oid
Tangalar (Nasaf – Qarshi)
Qadimgi savdo va iqtisodiy tizimni aks ettiradi Turli davrlarga oid hukmdorlar tasviri mavjud Savdo yo‘llari rivojlanganini ko‘rsatadi
Qadimgi sopol idishlar (Kesh – Shahrisabz)
Miloddan avvalgi davrga oid Kundalik hayotda ishlatilgan (ovqat saqlash, suv tashish) Sug‘d madaniyatining rivojlanganligini ko‘rsatadi